W skrócie
✓ Edustrada to cała droga od 8 klasy do pierwszego roku studiów, a nie zbiór osobnych decyzji.
✓ Na trasie jest 5 zjazdów. Każdy kolejny sprawia, że zmiana kierunku kosztuje więcej czasu i nerwów.
✓ Zanim zaplanujesz drogę, ustal cel: pomoże w tym 5 przystanków, od priorytetów po wysłanie aplikacji.
Kilka lat temu, przy kawie, rysowaliśmy sobie na kartce ścieżkę jednego z naszych uczniów. Liceum, rozszerzenia, aplikacje i na koniec oczywiście studia. W pewnym momencie jedno z nas powiedziało:
To wygląda jak trasa na autostradzie. Zjedziesz w złym miejscu i nagle jesteś sto kilometrów od celu.
Tak powstała nazwa Edustrada i tak naprawdę cały sposób, w jaki myślimy o doradztwie edukacyjnym.
Ten artykuł jest odpowiedzią na pytanie, które dostajemy najczęściej, kiedy ktoś pierwszy raz trafia na naszą stronę: czym właściwie jest Edustrada i dlaczego zbudowaliśmy ją wokół metafory drogi, zjazdów, mapy, kompasu i punktu docelowego.
Dlaczego Edustrada, a nie poradnik
Większość materiałów o wyborze liceum czy studiów traktuje temat punktowo. Jeden artykuł o wyborze profilu, drugi o maturze, trzeci o rekrutacji na studia – jakby to były osobne decyzje, niepowiązane ze sobą. W naszej pracy z setkami licealistów widzimy dokładnie coś przeciwnego: to jest jedna trasa, a każda decyzja na niej zawęża albo poszerza to, co jest możliwe później. Każda decyzja ma też swoje konsekwencje.
TYPOWY PORADNIK
Osobne odpowiedzi na osobne pytania. Nic nie mówi, jak jedna decyzja wpływa na następną.
EDUSTRADA
Jedna trasa. Każda decyzja zawęża albo poszerza to, co będzie możliwe później, i ma swoje konsekwencje.
Autostrada ma swoją logikę. Można jechać nie patrząc na znaki, i dotrzeć gdzieś, ale niekoniecznie tam, gdzie się chciało. Po drodze będziemy mijali zjazdy, ale skoro nie wiemy nawet dokąd chcemy dojechać, skąd mamy wiedzieć czy zjechać czy nie? A każdy minięty zjazd, dokłada drogi, jeśli cel okaże się w innym kierunku.
Dlatego właśnie nazywamy edukację Edustradą. To nie zbiór porad, tylko harmonogram etapów, w których decyzje, które zaważą nad Twoimi studiami, faktycznie zapadają. Niektóre z nich możemy jeszcze cofnąć, inne już nie bardzo.
Czym jest Edustrada? Decyzje, które definiują kierunek jazdy
Tak wygląda Edustrada w praktyce: konkretne momenty w liceum, w których decyzje faktycznie ważą na Twojej rekrutacji. Na drogę wjeżdżasz już pod koniec 8 klasy i w każdej klasie masz zjazd. Każda kolejna decyzja jest wypadkową poprzednich wyborów. Najważniejsze pytanie: zjeżdżać, czy jesteś na dobrej drodze?
- 8 klasaWybór liceum i profilumaj · wjazd na trasę
- 1 klasaWybór rozszerzeńluty–czerwiec
- 2 klasaStart nauki rozszerzeńwrzesień
- 3 klasaOstatni zjazdwrzesień
- MaturaMatury i rekrutacjamaj–październik · meta
Wybór profilu i liceum: wjeżdżamy na Edustradę
W maju składamy wnioski w rekrutacji do liceów. Brzmi jak formalność, ale to właśnie tutaj wjeżdżamy na Edustradę. Wybierając szkołę i profil na który idziemy, praktycznie wybieramy rozszerzenia które napiszemy za 4 lata. Większość osób przecież klasy nie zmienia. Do tego jedne szkoły skupiają się tylko na wynikach maturalnych, nie zważając na oceny uczniów. Jesteś ok z taką presją?
Te wybory wpływają w różny sposób na resztę Edustrady, ale to właśnie tutaj wytyczasz wstępny kierunek jazdy.
Wybór rozszerzeń: potwierdzamy kierunek jazdy
Drugi semestr pierwszej klasy to moment, w którym wybieramy, dokąd właściwie chcemy jechać. To tutaj, a nie w klasie maturalnej, zapada większość decyzji, które później zobaczymy w wymaganiach rekrutacyjnych na wymarzone kierunki. Problem w tym, że w tym momencie mało kto wie, dokąd chce dojechać i nie ma jasno wytyczonego celu. Bez celu, skąd mamy wiedzieć jakie przedmioty wybrać i co będzie liczyło się podczas rekrutacji najbardziej. Na razie przecież nikt jeszcze nie myślał, ani nie mówił o studiach na poważnie.
Druga klasa: początek nauki rozszerzeń
Wrzesień drugiej klasy to moment, w którym klamka powoli zapada. Da się jeszcze zmienić kierunek jazdy, ale każda zmiana dokłada nam drogi – trzeba będzie już nadganiać. Dodatkowa nauka, nadrabianie materiału, a czasem nawet strata semestru. To wciąż zjazd, ale już nie za darmo.
Trzecia klasa: ostatnia szansa na korektę
Wrzesień trzeciej klasy to ostatni zjazd przed finalną destynacją. Po nim zmiana rozszerzeń jest praktycznie nierealna, bez poważnych konsekwencji dla wyniku matury. Widzieliśmy uczniów, którzy w tym momencie zorientowali się, że ich zestaw rozszerzeń nie otwiera drzwi do kierunku, o którym marzą, i musieli wybierać między nierealnym nadrabianiem a zmianą planu studiów, nie liceum.
W tym momencie nie ma już łatwych decyzji – powoli jesteśmy rozliczani z wyborów, które podjęliśmy w przeszłości.
Klasa maturalna: ostatnia prosta i cel Twojej Edustrady
W maju siadamy do matur, a w lipcu mamy w końcu wyniki i rusza pierwsza tura rekrutacji na studia. Bardzo często ostatni element, na który uczelnie spojrzą to właśnie matury – sama aplikacja to w większości przypadków (są wyjątki) tylko złożenie podpisu pod czynem dokonanym. Przedmioty wybrane, nauka za nami i matury napisane, do uczelni składamy tylko świadectwo z wynikami.
- MajEgzaminy maturalne
- LipiecWyniki i I tura rekrutacji
- SierpieńWyniki I tury
- Sierpień–wrzesieńII tura i tury uzupełniające
- PaździernikStart studiów
Oczywiście bardzo dużo zależy od wyników, ale nieraz spotkaliśmy się z bardzo wysokimi wynikami, które i tak nie pozwalały dostać się na wybrane kierunki.
Dojeżdżamy. Pytanie tylko, czy w dobre miejsce? Aplikacje, mimo że najbardziej stresujące, są w gruncie rzeczy tylko rozliczeniem decyzji podjętych dwa, trzy lata wcześniej. No i oczywiście czasu włożonego w naukę do matur.
Nie wiesz, na którym zjeździe jesteś?
Na bezpłatnej konsultacji (45 min, online) sprawdzimy, gdzie jesteś na Edustradzie i co warto zrobić teraz.
Edustrada: jak przejechać ją świadomie?
Jak w takim razie przejechać Edustradę świadomie? Oczywiście zależy to od tego, jak daleko już na niej jesteś – nie ma uniwersalnego punktu startowego. Po 5 latach pracy z licealistami, zdefiniowaliśmy 5 przystanków, które pomogą Ci w jej przejechaniu. Zanim zabierzesz się za planowanie drogi, najpierw musisz ustalić cel – dokładnie w tym pomogą Ci pierwsze 3 przystanki. Przystanek 4 pomoże Ci przekuć wybrane kierunki w faktyczne wyniki na maturach. Zawsze łatwiej działa się z jasno wytyczonym celem. Wszystkie przystanki, z narzędziami i quizem „Na którym przystanku jesteś?”, opisaliśmy szczegółowo w poradniku Jak dostać się na studia – plan w 5 przystankach.
1
CEL
Ustalenie priorytetów
Zanim zaczniemy, musisz wiedzieć, czego właściwie szukasz. Co jest dla Ciebie najważniejsze? Lokalizacja, koszty, a może prestiż? Gdzie chcesz mieszkać: akademik czy kawalerka? A może masz plany na przyszłość za granicą? Pokazujemy, jak uczciwie odpowiedzieć sobie na te pytania, żeby lista uczelni, którą za chwilę zbudujesz, faktycznie pasowała do Twojego życia, a nie tylko do rankingu.
2
CEL
Wybór kierunku studiów
Zaczynamy od poznania samego siebie: co Cię naprawdę interesuje, kim jesteś i w czym jesteś dobry. Cel: wybór kierunku studiów w zgodzie z Twoimi zainteresowaniami, osobowością i talentami. Oczywiście wszystko trzeba ubrać w kontekst rynku pracy – czy kariera po Twoim kierunku jest zagrożona przez rozwój technologii? Czy będzie rosnąć w najbliższych latach, czy powoli znikać?
3
CEL
Wybór uczelni i rankingi
Mamy już kryteria, czas na konkrety. Metodą eliminacji, patrząc na rankingi przedmiotowe, ogólne i realne zarobki absolwentów z ELA, budujemy pierwszy roboczy draft naszych aplikacji. Na razie patrzymy na wiele opcji, od ogółu, do szczegółu.
4
PLAN NA MATURY
Analiza scenariuszy, cel na matury, plan B
Naszą listę trzeba sfinalizować i przekuć w konkretny cel: ile musisz zdobyć z matematyki, a ile z polskiego, żeby dostać się na wymarzoną uczelnię? Sprawdzamy, jakie wyniki kwalifikują nas na wybrane kierunki. Potem czas na analizę scenariuszy: co jeśli z danej matury pójdzie 10% albo 20% gorzej niż zakładane? Sprawdzamy, które przedmioty realnie decydują o wyniku rekrutacji, a które mają margines i nie warto na nie poświęcać zbyt wiele czasu – żeby słabe punkty planu wyszły teraz, a nie dopiero w sierpniu. Na koniec ubezpieczenie planu – solidny plan B.
5
APLIKACJA
Wysłanie aplikacji
Warto wiedzieć w co się pakujesz, żeby uniknąć banalnych błędów. Niby formalność, ale też trzeba mieć wszystko zaplanowane. Jak złożyć aplikację? Co zrobić po otrzymaniu wyników? Przed nami ostatnia prosta przed destynacją Twojej Edustrady – rozpoczęciem studiów. Cel już bardzo blisko.
Wszystkie 5 przystanków krok po kroku przechodzimy w kursie Poradnik Licealisty.
Przykład z konsultacji: Ola i przegapiony zjazd
Jako przykład, posłużymy się jedną z naszych uczennic, z którą pracowaliśmy od połowy 2 klasy. Nazwijmy ją Ola. W pierwszej klasie wybrała rozszerzenia trochę „po znajomości”, bo koleżanki szły w tę stronę, a biologia i chemia „zawsze się przydadzą”. Dopiero pod koniec drugiej klasy, kiedy zaczęła realnie sprawdzać wymagania rekrutacyjne na kierunki związane z ekonomią, które ją interesowały, okazało się, że brakuje jej matematyki rozszerzonej. Zjazd, który mogła spokojnie wziąć rok wcześniej, był już praktycznie zamknięty. Skończyło się ogromną ilością korepetycji, które i tak niestety nie pozwoliły nam dostać wyniku potrzebnego na wybrane kierunki. Ola musiała powtórzyć maturę z matematyki, ale wykorzystaliśmy ten rok żeby lepiej poznała każdy z kierunków o których myślała.
TRASA OLI
- 1 klasaBiologia i chemia, bo tak wybrały koleżanki
- Koniec 2 klasyEkonomia ją ciekawi, ale brakuje matematyki rozszerzonej
- Klasa maturalnaKorepetycje nie wystarczają na wynik do wybranych kierunków
- Rok późniejPoprawka matury i lepsze poznanie kierunków
Z każdym rokiem, tego typu wybory stają się znacznie droższe, i kosztują coraz więcej czasu i nerwów. Nie chodzi o to, żeby od 1 klasy liceum wiedzieć co się będzie robiło w przyszłości i iść tą ścieżką, niestrudzenie, do celu. Chodzi o to, żeby rozumieć konsekwencje każdej decyzji, i podejmować je świadomie – rozumiejąc dokąd prowadzą, a jakie drzwi zamykają.
Chcesz przełożyć to na swój plan?
Na bezpłatnej konsultacji (45 min, online) przejdziemy przez Twoją sytuację krok po kroku i ustalimy kolejne kroki.
FAQ: Najczęstsze pytania o Edustradę
To sposób, w jaki pokazujemy całą ścieżkę od wyboru liceum do pierwszego roku studiów. Najważniejsze, że jest to jedna droga, z konkretnymi momentami decyzyjnymi („zjazdami”), a nie zbiór osobnych, niepowiązanych wyborów.
Najlepiej od pierwszej klasy, przed wyborem rozszerzeń. Ale nawet w drugiej czy na początku trzeciej klasy wciąż jest pole do korekty kursu - z każdym miesiącem po prostu mniejsze.
W klasie maturalnej warto już myśleć o przystankach 3 i 4 - gdzie wyślesz aplikację i jakie wyniki Cię urządzą.
Szkolne doradztwo, mimo że wymagane prawnie, w praktyce rzadko obejmuje szczegółową wiedzę o rekrutacji na konkretne kierunki. Edustrada powstała właśnie z tej luki - jako mapa oparta na realnych rekrutacjach, a nie ogólnych testach predyspozycji. Bardzo ważne jest też podejście i chęć pomocy - są to obszary na których się skupiamy, i tym próbujemy uzupełnić, a nie zastąpić szkolne doradztwo.
Zdecydowana większość zjazdów, nawet tych spóźnionych, wciąż daje pole do korekty. Czasem kosztem dodatkowego czasu, albo zmiany planu, ale na pewno są sytuacje, w których warto. Dlatego warto omówić i sprawdzić to na konsultacji, zamiast zakładać, że jest już za późno.
Najprościej od testu Morrisby, żeby zobaczyć, w którą stronę w ogóle warto się kierować. Wszystko zależy od decyzji, z którą się aktualnie borykasz. Pomagamy też w małych sprawach, więc śmiało dzwoń lub pisz.


