Kiedy sam aplikowałem na studia, ekonomia i finanse wydawały mi się oczywistym kierunkiem. Był logiczny bo lubiłem matematykę, „bezpieczny” bo wiedziałem, że miałem dobre matury pod te kierunki i uważałem, że ma dobre perspektywy. Pomimo tego, że dostałem się na SGH, ostatecznie wybrałem inną drogę i wyjechałem studiować finanse i rachunkowość w UK. Przez cały proces rekrutacyjny widziałem z bliska, jak wielu moich znajomych z klasy Mat-Geo w Batorym podchodziło do tego tematu chaotycznie. Dopiero w ostatniej klasie liceum, bez planu, licząc na to, że „jakoś się ułoży”. Część się ułożyła. Część nie.
Od ponad pięciu lat pomagam licealistom planować studia, a temat ekonomii znam bardzo dobrze. Magisterka z finansów, później audyt i M&A w EY. Dlatego w tym tekście nie znajdziesz ogólników o tym, że „ekonomia uczy myślenia”. Wytłumaczę Ci jak naprawdę wygląda ekonomia i czym się zajmuje. Potem spojrzymy na to co mówią najnowsze raporty o rynku pracy, a na koniec dam werdykt, czy warto iść na studia z ekonomii.
Ekonomia studia: przedmioty i plan studiów
Zacznijmy od zrozumienia czym faktycznie jest ekonomia i dokąd prowadzi, bo nie jest to temat często poruszany w liceum. Bardzo często rozmawiałem z licealistami pewnymi, że chcą iść właśnie na ekonomię. Zawsze pytałem się skąd ta pewność i odpowiedzi zawsze były bardzo podobne – “bo lubię matematykę”, lub “bo chcę pracować w banku i dużo zarabiać”. Podobnie jak w wielu innych kierunkach, wyobrażenie licealisty co do kierunku, a to jak faktycznie wygląda, mogą się drastycznie różnić. W takim razie, czym jest ekonomia?
Zacznę od tego, że ekonomia to bardzo ogólnikowe określenie, tak samo jak medycyna. Możesz zostać radiologiem i siedzieć cały dzień przed komputerem, lub co tydzień prowadzić operacje. Dokładnie tak samo jest w ekonomii. Przejdźmy przez główne składowe większości kierunków ekonomicznych. Bardzo polecam przeczytać też nasz drugi artykuł: Ekonomia wymagania, rankingi i gdzie studiować, w którym skupiam się na tym jak dostać się na ekonomię, a nie czym jest.
Mikro i makro ekonomia
Zacznijmy od podstaw, które znajdziemy na praktycznie każdej uczelni: mikro- i makroekonomii. Przedrostek mikro podpowiada nam, że chodzi o coś małego – i dokładnie tak jest. Mikroekonomia głównie skupia się na zrozumieniu działań i decyzji jednostek oraz firm. Chodzi mi o zrozumienie zależności między popytem, a podażą, jak ceny reagują na te czynniki i jak konsumenci podejmują decyzje. Nie patrzymy tutaj z lotu ptaka na ogromny kraj, tylko badamy zachowania ludzi i jakie zależności na rynku możemy dzięki nim zaobserwować. Bardzo ciekawy temat, jeśli planujesz otwierać swój własny biznes w przyszłości i interesuje Cię psychologia biznesu oraz mechanizmy rynkowe.
To czym zajmuje się w takim razie makroekonomia? Znowu instynkt podpowiada nam, że chodzi o coś dużego, i ponownie ma rację. Makroekonomia patrzy na znacznie większe jednostki – zwykle państwa, lub bloki gospodarcze (jak Unia Europejska). Bada i modeluje zjawiska takie jak bezrobocie, PKB (Produkt Krajowy Brutto) i inflację. Oczywiście próbuje także zrozumieć zależności pomiędzy nimi – na przykład jak zmieni się inflacja, jak podniesiemy stopy procentowe w kraju i vice versa. Makroekonomia spodoba Ci się, jeśli interesuje Cię rynek w znacznie szerszym znaczeniu niż prowadzenie własnej firmy i badanie zjawisk, które na nim zachodzą… oraz jak rządy mogą manipulować gospodarką za pomocą różnych działań – podatków, stóp procentowych i podaży gotówki.
Finanse, rachunkowość i modelowanie biznesowe
Przechodzimy do przedmiotów, które znam najlepiej. Od razu powiem, że rachunkowość jest dosyć mocno zagrożonym zawodem przez generatywne AI, ale jest też “językiem biznesu”. Warto dobrze ją znać, ale nie zalecałbym dzisiaj nikomu zostać pełnoetatowym księgowym, bez żadnego planu B. Rachunkowość i finanse są ze sobą mocno połączone, jednak służą zupełnie innym rzeczom.
Zacznę od rachunkowości, którą studiowałem na licencjacie. Tak jak zapewne dużo osób sobie ją wyobraża, jest dużo numerków i dużo excela, ale zadziwiająco mało matematyki. Działamy tu głównie na podstawowych działaniach takich jak dzielenie, mnożenie, odejmowanie i dodawanie, ale robimy to w skomplikowanych arkuszach excelowych. Czemu powiedziałem, że rachunkowość jest językiem biznesu? Każda firma musi składać co roku swoje sprawozdania finansowe, które pokazują dokładnie co się w firmie dzieje. To ile zarobiła, ile wydała i oczywiście na co. Każdy przyszły bankier lub finansista musi dobrze rozumieć te sprawozdania, bo to właśnie na nich prowadzić będzie działania. Wycenę firmy, sprawdzenie ile może wziąć kredytu, lub obliczanie przyszłych przychodów (modelowanie przyszłości).
Przejdę w takim razie do finansów. O ile rachunkowość głównie skupia się na danej firmie, bądź grupie powiązanych firm, finanse są znacznie szerszym obszarem. Mamy oczywiście fundusze, które zajmują się głównie zakupem, rozwojem i sprzedażą firm, kredyty i ubezpieczenia, giełdę, konsulting i modelowanie biznesowe i wiele “specjalizacji” w każdej z tych grup. W zależności od tego, w którym kierunku pójdziesz, możesz cały dzień pracować w modelach na komputerze, albo jeździć po świecie i prowadzić prezentacje dla potencjalnych kupujących. Moją najlepszą radą jest zobaczyć, które przedmioty Cię zainteresują na pierwszym i drugim roku, spróbować znaleźć staż i sprawdzić czy faktycznie Ci się to podoba, i dalej kierować się w coraz węższym zestawie przedmiotów finansowych.
Przedmioty matematyczne i dużo oprogramowania
Oczywiście ekonomia ma także w sobie dużą część matematyczną, w dużej części skupionej na analizie danych (modelowaniu) w różnych programach komputerowych. Chodzi mi o przedmioty takie jak: Analiza i transformacja modeli biznesowych, analityka biznesowa, analiza danych, statystyka matematyczna czy ekonometria. Rozszerzenie z matematyki będzie niczym w porównaniu do poziomu, na który wchodzi się podczas studiów z ekonomii. Nie chcę nikogo przestraszyć, ale takie są realia. Jeśli matematyka nie jest Twoją mocną stroną, na pewno zastanowiłbym się jeszcze raz nad tym wyborem.
Solidne podstawy z matematyki, statystyki i analizy danych są krokiem pośrednim. Dopiero później przychodzi zastosowanie tej wiedzy. W ekonomii bardzo dużo się modeluje i analizuje, i trzeba to zrobić w oprogramowaniu. W zależności od uczelni, może to być Python, MATLAB, R albo Stata. Wszystkie programy służą do praktycznie tego samego, ale w trochę innym opakowaniu – analizy danych i budowania modeli. Dużo piszę o “modelach” – chodzi mi o próbę znalezienia odpowiedzi na pytania takie jak “co się dzieje z ceną jabłek w Polsce, kiedy cena ropy rośnie na światowym rynku?”, lub “jak połączone są ceny złota z cenami żelaza?”. Ściągamy dane, sprawdzamy czy jest między nimi jakaś zależność i wyciągamy wnioski – żeby przeprowadzić analizę, musimy rozumieć matematykę, ale też sam program, żeby zakodować w nim wszystkie działania. Bardzo dużo osób jest zaskoczonych jak dużo pracuje się w różnych programach, dlatego uważajcie!
Przedmioty teoretyczne: prawo, handel międzynarodowy i polityka
Ekonomia jest dziedziną dotykającą niesamowicie dużej ilości innych tematów – demografię, prawo, politykę, handel, i nawet zarządzanie biznesem (mikroekonomia). W zależności od uczelni i dokładnego kierunku, zestaw przedmiotów może być bardziej skupiony na jednej z tych składowych, bądź mieć po jednym przedmiocie z każdej grupy. Myślę, że tutaj nie muszę dużo tłumaczyć – akurat te przedmioty każdy dobrze zna i wie co może od nich oczekiwać.
Podsumowując – ekonomia jest bardzo szerokim wachlarzem przedmiotów i z czasem trwania studiów, musisz rozumieć co Ci się podoba, a co nie za bardzo. Po studiach z ekonomii możesz skończyć w bardzo wielu miejscach i najlepiej najpierw zrozumieć gdzie chce się trafić. Potem łatwiej zrobić plan “od tyłu” jak najlepiej dojść tam po studiach. Same studia pokażą Ci co Cię interesuje, ale dopiero staż lub praca w firmie potwierdzi Ci, czy praca w danej dziedzinie jest czymś dla Ciebie.
Czy ekonomia to studia z przyszłością? Co mówią eksperci
Rodzice coraz częściej pytają mnie, czy AI nie zabierze pracy ekonomistom. Zamiast dzielić się przeczuciem, sięgnąłem po cztery raporty, które analizowaliśmy już w naszym kursie. Oto, co wynika z nich dla przyszłego studenta ekonomii.
Future of Jobs Report 2025 (Światowe Forum Ekonomiczne)
Pracodawcy z 55 gospodarek wskazują, że wśród najszybciej rosnących zawodów do 2030 roku są inżynierowie fintech, specjaliści big data i analitycy danych. W Polsce najszybciej rosną zawody związane z AI (+39% netto), big data (+29%) i analizą danych (+24%). Wszystkie ankietowane firmy w Polsce spodziewają się rosnącego zapotrzebowania na kompetencje z zakresu AI i big data. Po drugiej stronie listy, wśród zawodów najszybciej się kurczących, są księgowi i pracownicy kadrowo-płacowi, kasjerzy bankowi i pracownicy wprowadzający dane. Pracodawcy szacują też, że 39% dzisiejszych umiejętności zdezaktualizuje się do 2030 roku.
Wniosek: Na studiach ekonomicznych, dużo działa się na danych, więc na razie plus. Co będzie się liczyć – ekspertyza w dobrej dziedzinie wewnątrz szerokiego pojęcia “Ekonomii”.
Źródło: https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/
Employment Outlook 2025 (OECD)
Sztuczna inteligencja zwiększa popyt na kompetencje menedżerskie, biznesowe i cyfrowe. Jednocześnie zmniejsza popyt na część zadań poznawczych i biurowych, które jeszcze niedawno uchodziły za bezpieczne.
Wniosek: Super – ekonomia to praktycznie dokładnie te kompetencje. Znowu zwracam uwagę na zapotrzebowanie na ekspertów i pracowników wysokiego szczebla.
Źródło: https://www.oecd.org/en/publications/oecd-employment-outlook-2025_194a947b-en.html
Skills Forecast Poland 2025 (Cedefop)
Zatrudnienie w Polsce ma rosnąć o około 0,4% rocznie, ale usługi biznesowe, w tym finanse, rosną prawie o 2% rocznie. Do 2035 roku 64% nowych miejsc pracy będzie wymagać wysokich kwalifikacji, więcej niż średnio w UE.
Wniosek: Czyli sektor teoretycznie ma się rozwijać – i znowu mamy te wysokie kwalifikacje…
Źródło: https://www.cedefop.europa.eu/pl/country-reports/poland-2025-skills-forecast
Zawody w Polsce (GUS)
Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce. Raport przywołuje analizę Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Według niej około 3 mln osób w Polsce pracuje w 20 zawodach najbardziej narażonych na wpływ AI. Wśród nich są pracownicy do spraw finansowo-statystycznych i średni personel do spraw finansowych. Tego typu zawody są skoncentrowane w dużych miastach, wokół centrów usług biznesowych i biur rachunkowych.
Wniosek: Trzeba uważać, dokąd ekonomia prowadzi – możesz wylądować w dobrym, albo złym miejscu. Ważne jest zapamiętać wnioski z pierwszego raportu: im łatwiejsza i bardziej powtarzalna praca, tym bardziej zagrożona AI.
Wnioski, które warto zapamiętać
Co z tego wynika dla Ciebie? Wszystkie cztery raporty mówią właściwie to samo. Rynek finansów i biznesu rośnie, ale kurczą się w nim stanowiska oparte na powtarzalnym przetwarzaniu liczb. Ekonomista, który tylko uzgadnia salda i wypełnia tabelki, ma przed sobą trudną dekadę. Ekonomista, który rozumie dane, potrafi zbudować model, zna narzędzia analityczne i umie przełożyć liczby na decyzje biznesowe, jest dokładnie tym, kogo szukają pracodawcy. Wymowne jest to, że UW łączy w jednej rekrutacji ekonomię z ekonometrią i Data Science. Wybierając specjalizację na studiach, idź w stronę analityki, fintechu i modelowania, a nie rutynowej księgowości.
Operowanie na danych jest bardzo pożądaną kwalifikacją, która daje dostęp do masy sektorów – nawet medycznego. Ktoś musi przeprowadzać analizy skuteczności leków i pokazywać wyniki tak, żeby rozumieli to lekarze i politycy!
Ekonomia - czy warto?
Znamy zdanie ekspertów, ostatnią rzeczą jest odpowiedź na pytanie czy warto iść na studia z ekonomii. Odpowiedź prawie zawsze jest taka sama – zależy od tego, z jakim dyplomem skończysz i jakie zbudujesz CV podczas studiów. Przyszłość należeć będzie do ekspertów w swojej dziedzinie i wiele z raportów podkreśla wzrost zapotrzebowania na wiele umiejętności, które po ekonomii będziesz mieć: analiza danych, oraz umiejętności cyfrowe i biznesowe.
Druga strona tego pytania: zarobki absolwentów ekonomii (Ranking ELA) są zdecydowanie wśród najwyższych w porównaniu z innymi kierunkami. Do tego relatywnie krótko szukają pracy. Poniżej jest screenshot ze strony Rankingu ELA, dla kierunku ekonomii. Duża liczba (0,96, 0,95 itp) pokazuje ile zarabia absolwent, w porównaniu ze średnimi zarobkami w danym mieście.
A poniżej drugi screenshot, z innego kierunku – Politologii. Od razu widać tutaj znacznie szybszy spadek współczynnika.
Wniosek jest bardzo prosty – ekonomia jest kierunkiem, który kończy dużo osób, ale jest też silne zapotrzebowanie na pracowników. Do tego ma się dobry start w karierze (wysoka pensja). Przykład politologii to odwrotność. Jest kilka prestiżowych uczelni, po których absolwenci znajdują dobrą pracę, a na całej reszcie średnia zarobków nie jest już tak dobra. Dlatego finalny werdykt dla ekonomii – warto, ale trzeba mieć na uwadze w jakim kierunku zmierzamy. Musimy upewnić się, że nie wpadamy w sektor podatny na sztuczną inteligencję. Na pewno po skończeniu ekonomii, będziesz mieć wachlarz opcji. Z drugiej strony jest to kierunek, w którym CV będzie grało bardzo dużą rolę przy aplikacji do pracy. Same studia mogą nie wystarczyć żeby zabłysnąć!
Co zrobić już teraz
Jeśli nie jesteś pewien co chcesz studiować, zacznij od testów diagnostycznych. Pomogą ci one zrozumieć kim jesteś poza tym co lubisz a czego nie. Często nasze wyobrażenia w liceum jak wygląda dana kariera nie są w 100% rzeczywiste - ja idealizowałem pracę w finansach, a po 1,5 roku zrozumiałem, że nienawidzę pracy w korporacji i z niej odszedłem. Najważniejsze jest czuć pewność w wyborze i rozumienie dokąd prowadzi, a jakie drzwi zamyka.
Sprawdź przeliczniki punktów rekrutacyjnych na 2-3 uczelniach, które bierzesz pod uwagę. Skup się na wzorze wyliczania punktów i zobacz, jakie przedmioty faktycznie się liczą. Celem jest zrozumienie kryteriów, którymi patrzeć będzie na Twoją aplikację uczelnia.
Jeśli matematyka rozszerzona wchodzi w grę, zdecyduj się na nią najpóźniej przed rozpoczęciem drugiej klasy. Późniejsza zmiana jest możliwa, ale trudniejsza.
I oczywiście bardzo gorąco zapraszam na konsultację, bądź rozpoczęcie od naszego kursu “Poradnik dla licealisty”, w którym pomożemy Ci wybrać dopasowany do Ciebie kierunek studiów i zbudować Twój plan aplikacyjny. Dobry plan to podstawa.
Przykład z konsultacji - Ja (Stefan)
Dzisiejszym przykładem będę ja! Na moim kierunku z finansów i rachunkowości mieliśmy dużo modułów ekonomicznych, i od razu zauważyłem pewną tendencję. Wszystko co dotyczyło jednostek (mikroekonomia, rachunkowość, wycena spółek) interesowało mnie znacznie bardziej, niż uczenie się o gospodarkach świata (makroekonomia). Dlatego już od drugiego roku ruszyłem na staż do audytu, potem do wyceny spółek i finalnie do działu modelowania biznesowego / konsultingu. Chciałem sprawdzić, w którym obszarze najciekawiej się pracuje.
Pomimo, że nie zostałem finansistą, to podejście bardzo pomogło mi w określeniu gdzie chcę skończyć po studiach. Same przedmioty bardzo różniły się od pracy z nimi związanej. Do czego dążę – trzeba szybko zacząć orientować się w tym temacie i wytyczyć sobie ścieżkę wewnątrz szerokiego pojęcia „ekonomia”. Tak jak pokazałem z raportów, przyszłość należeć będzie do ekspertów w wąskiej dziedzinie, a nie człowieka orkiestry, który po trochu orientuje się we wszystkim. Do tego jest chatGPT.
FAQ: Najczęstsze pytania o studia ekonomiczne
Na większości polskich uczelni ekonomicznych będzie bardzo trudno. Przeliczniki punktowe mocno premiują ten przedmiot. Z drugiej strony, tak jak pokazałem w przykładzie Uniwersytetu w Krakowie, kto szuka ten znajdzie. Opcje będą limitowane i pewnie nie w czołówce rankingu, ale nie zostaniemy na przysłowiowym “lodzie”. Zawsze warto jednak sprawdzić aktualny przelicznik konkretnej uczelni na dany rok rekrutacyjny, bo zasady się zmieniają.
Tak, w wielu szkołach jest to możliwe, choć zwykle wiąże się z koniecznością nadrobienia materiału z nowego przedmiotu rozszerzonego. Im wcześniej podejmiesz decyzję, tym mniej to boli. Oficjalnie pisane matury potwierdza się dopiero w połowie klasy maturalnej. Ja na przykład zrezygnowałem z rozszerzonej chemii tydzień przed deadlinem, czego bardzo żałuję (było to moje czwarte rozszerzenie).
Bezpośrednio - zwykle nie, liczy się wynik matury. Pośrednio - tak, bo to właśnie oceny i zaangażowanie w liceum wpływają na to, czy zdążysz przygotować się dobrze do rozszerzeń i czy będziesz mieć argumenty do aplikacji zagranicznych (referencje, opisy aktywności).
Nie są konieczne przy rekrutacji czysto punktowej w Polsce, ale mogą dawać dodatkowe uprawnienia (np. zwolnienie z części egzaminu na niektórych uczelniach). Do tego są mocnym atutem przy aplikacjach zagranicznych. Po olimpiadzie matematycznej otrzymujemy 100% z rozszerzenia, co dałoby nam 75 punktów we wzorze na Uniwersytet Warszawski, czyli dokładny próg w 2026 roku. Nie są konieczne, ale bardzo ułatwiają dostęp na kierunki związane z konkursem i kierunki na których wysoko punktowana jest matura z której konkurs zwalnia. Z olimpiadą dostajecie się praktycznie z automatu na najlepszą ekonomię w Polsce. W skrócie nie jest konieczna, ale WARTO!
Wydział Nauk Ekonomicznych UW, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Poznaniu czy Wrocławiu. Wybór zależy od Twoich celów zawodowych i tego, czy planujesz zostać w Polsce, czy budować karierę międzynarodową. Na pewno poszukiwanie uczelni zacząłbym od analizy najnowszego Rankingu Perspektywy. Nie od rankingu ogólnego, tylko z kierunku o którym myślisz (bardzo ważne!).
